СУ ҮНЕМДЕУ – ЗАМАН ТАЛАБЫ. БАЛТАКӨЛДІК ШАРУАЛАР ОЗЫҚ ТЕХНОЛОГИЯНЫҢ ИГІЛІГІН КӨРУДЕ

Қазақстанда су ресурстарын тиімді пайдалану және ауыл шаруашылығына су үнемдеу технологияларын кеңінен енгізу – мемлекеттік саясаттың негізгі басым бағыттарының бірі. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев су қауіпсіздігін қамтамасыз ету, ауыл шаруашылығын климаттың өзгеруіне бейімдеу және суармалы егіншіліктің тиімділігін арттыру жөнінде нақты міндеттер жүктеген болатын. Осыған сәйкес елімізде су инфрақұрылымын жаңғырту, жаңа гидротехникалық нысандар салу және су үнемдеу технологияларын енгізуге ерекше көңіл бөлінуде.

Су – ауыл шаруашылығының басты тірегі. Әсіресе жауын-шашын аз түсетін Түркістан өңірінде әрбір тамшы судың тиімді пайдаланылуы – мол өнімнің және ауыл шаруашылығының тұрақты дамуының кепілі. Сондықтан соңғы жылдары су ресурстарын басқарудың жаңа тәсілдері енгізіліп, шаруаларды заманауи технологияларға көшіру жұмыстары жүйелі түрде жүргізілуде.

Осы бағыттағы жұмыстар қасиетті Отырар ауданында да қарқынды жүзеге асырылуда. Аудан әкімдігі ауыл шаруашылығы саласын жаңғыртуға, су тапшылығының алдын алуға және суармалы жерлердің өнімділігін арттыруға ерекше басымдық беріп келеді. Аудан әкімі Қайрат Жолдыбайұлының бастамасымен су ресурстарын ұтымды пайдалану, су үнемдеу технологияларын кеңінен енгізу және шаруаларға жан-жақты қолдау көрсету бағытында нақты жұмыстар атқарылуда.

Соның нәтижесінде ауданның ауылдық округтерінде жаңа технологияларды пайдаланатын шаруашылықтардың саны жыл сайын артып келеді. Бұл өз кезегінде өнім көлемінің ұлғаюына, су шығынының азаюына және шаруалардың табысының артуына оң әсерін тигізуде.

Бүгінде Балтакөл ауыл округі – су үнемдеу технологияларын тиімді енгізудің жарқын үлгісіне айналып отыр. Еңбекқор шаруалар заманауи агротехнологияларды пайдалану арқылы жоғары нәтижелерге қол жеткізіп, ауданның аграрлық әлеуетін нығайтуға елеулі үлес қосуда.

2026 жылы Балтакөл ауыл округінде жалпы 180 гектар алқапқа түрлі көкөніс дақылдары орналастырылды. Оның ішінде 20 гектар жерге тамшылатып суару технологиясы енгізіліп, қияр мен қызанақ өсірілуде. Бұл әдіс суды тікелей өсімдік тамырына жеткізу арқылы оның ысырап болуын азайтып, ылғалдың тиімді сақталуына мүмкіндік береді. Сонымен қатар тыңайтқыштарды дәл мөлшерде беру арқылы өнімнің сапасы мен көлемін арттыруға жағдай жасайды.

Су үнемдеу технологиясының тиімділігін іс жүзінде дәлелдеп отырған шаруашылықтардың қатарында «Құттыбай» өндірістік кооперативі мен «Әлтай» шаруа қожалығы бар. Кооператив төрағасы Әлібек Ернішеев пен шаруа қожалығының жетекшісі Болысбек Алтаев заманауи технологияны тиімді пайдалану арқылы жоғары өнім алып, өзге шаруаларға үлгі көрсетіп келеді.

Шаруалардың айтуынша, тамшылатып суару тәсілі су шығынын айтарлықтай қысқартып қана қоймай, еңбек өнімділігін арттыруға, жанар-жағармай мен басқа да өндірістік шығындарды азайтуға мүмкіндік береді. Ең бастысы – өнімнің сапасы жақсарып, нарықтағы бәсекеге қабілеттілігі артады.

Балтакөл ауыл округіндегі бұл тәжірибе – Отырар ауданында ауыл шаруашылығын жаңа деңгейге көтеруге бағытталған жүйелі саясаттың нақты нәтижесі. Аудан әкімдігі тарапынан шаруаларды мемлекеттік бағдарламаларға тарту, су үнемдеу технологияларын енгізуге қолдау көрсету, инфрақұрылымды жақсарту және ауыл шаруашылығы саласын әртараптандыру бойынша кешенді жұмыстар жүргізілуде.

Соңғы жылдары Отырар ауданында су арналарының тазалануы, насос станцияларының жаңғыртылуы, гидротехникалық құрылыстардың жөнделуі және су жеткізу жүйесінің жетілдірілуі нәтижесінде егіс алқаптарын тұрақты сумен қамтамасыз ету бағытында маңызды жұмыстар атқарылды. Бұл бастамалар аудан шаруаларының еңбек өнімділігін арттырып, жаңа технологияларды кеңінен қолдануына мүмкіндік беруде.

Отырардың еңбекқор диқандары бүгінгі таңда тек мол өнім алумен ғана шектелмей, ауыл шаруашылығын ғылым мен инновацияға негізделген жаңа деңгейге көтеруге ұмтылуда. Мұндай оң өзгерістер ауданның инвестициялық тартымдылығын арттырып, агроөнеркәсіптік кешеннің тұрақты дамуына жаңа серпін беруде.

Балтакөл ауылындағы су үнемдеу технологиясының табысты тәжірибесі – еліміздің су ресурстарын тиімді пайдалану саясатының жергілікті деңгейде нақты жүзеге асып жатқанын көрсететін жарқын мысал. Бұл бастама тек бүгінгі өнімділікті арттырып қана қоймай, келешек ұрпақ үшін табиғи ресурстарды сақтауға, экологиялық тепе-теңдікті қамтамасыз етуге және ауыл шаруашылығының тұрақты дамуына негіз қалайды.

Алдағы уақытта аудан әкімдігінің қолдауымен су үнемдеу технологияларын қолданатын егіс көлемін ұлғайту, цифрлық агротехнологияларды енгізу және ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділігін арттыру бағытындағы жұмыстар жалғасын табады. Осындай жүйелі саясат пен еңбекқор шаруалардың қажырлы еңбегінің арқасында Отырар ауданы агроөнеркәсіптік кешенді дамытуда ғана емес, су ресурстарын тиімді басқаруда да еліміздегі үлгілі өңірлердің бірі ретінде өз орнын нығайта бермек.