Сауран ауданында медиация – ұлтаралық келісімді нығайтудың тиімді тетігі

Сауран ауданында қоғамдық келісім мен тұрақтылықты сақтау, ұлтаралық татулықты нығайту, дау-дамайлардың алдын алу және азаматтардың құқықтық мәдениетін арттыру бағытында түсіндіру жұмыстары жүргізіліп келеді. Қоғамдағы кез келген мәселені бейбіт жолмен шешу, өзара түсіністік пен сыйластықты қалыптастыру – тұрақты қоғам құрудың маңызды шарттарының бірі.

Осы бағытта 5 тамыз – Медиация күніне орай этнос жастарына арналған танымдық кездесу ұйымдастырылды. Іс-шараға Сауран аудандық Медиация кеңесінің төрайымы Гүлнара Өстемірқызы қатысып, жастарға медиацияның мәні мен қоғамдағы маңызы туралы кеңінен түсіндірді.

Кездесудің негізгі мақсаты – жастардың медиация туралы түсінігін кеңейту, дау-дамайларды бейбіт жолмен шешудің тиімді тәсілдерін көрсету, құқықтық сауаттылықты арттыру және ұлтаралық келісім мен қоғамдық тұрақтылықты нығайтуға ықпал ететін құндылықтарды дәріптеу.

Медиация – келісімге бастайтын жол

Медиация – дауласушы тараптардың өзара келісімге келуіне мүмкіндік беретін бейбіт әрі тиімді тетіктердің бірі. Оның басты ерекшелігі – тараптарды бір-біріне қарсы қоймай, мәселенің шешімін бірге іздеуге бағыттау.

Кез келген қоғамда пікір қайшылығы мен келіспеушілік болуы мүмкін. Адамдардың көзқарасы, мүддесі немесе ұстанымы әртүрлі болғандықтан, белгілі бір мәселе бойынша ортақ пікірге келмеу – табиғи жағдай.

Алайда мәселенің өзі емес, оны шешу тәсілі маңызды.

Егер келіспеушілік ашуға, дау-дамайға немесе жанжалға ұласса, оның салдары тараптардың өзара қарым-қатынасына ғана емес, айналасындағы адамдарға да кері әсер етуі мүмкін. Ал мәселені диалог, сабырлылық және өзара түсіністік арқылы шешу қоғамдық тұрақтылықты сақтауға мүмкіндік береді.

Медиацияның негізгі мәні де осында.

Ұлтаралық татулықтағы медиацияның орны

Қазақстан – түрлі этнос өкілдері бір шаңырақ астында өмір сүріп жатқан мемлекет. Мұндай қоғамда өзара құрмет пен түсіністік ерекше маңызға ие.

Ұлтаралық татулық – қоғам тұрақтылығының маңызды көрсеткіштерінің бірі. Әр этностың өзіндік мәдениеті, салт-дәстүрі мен тарихи ерекшелігі болғанымен, барша азаматтарды ортақ құндылықтар мен ортақ Отан біріктіреді.

Сондықтан қоғамдағы қарым-қатынастар өзара сыйластыққа негізделуі қажет.

Осы ретте медиация мәдениеті ұлтаралық келісімді нығайтуға ықпал ететін маңызды құрал ретінде қарастырылады. Медиация адамдарды бір-бірін тыңдауға, мәселені қарсыластық емес, келісім арқылы шешуге және өзара түсіністікке ұмтылуға үйретеді.

Әсіресе жастар арасында осы мәдениетті қалыптастырудың маңызы зор. Өйткені бүгінгі жас – ертеңгі қоғамның белсенді мүшесі.

Жастарға құқықтық сауаттылық қажет

Кездесу барысында жастардың құқықтық сауаттылығын арттыру мәселесіне де ерекше көңіл бөлінді.

Құқықтық сауаттылық – адамның өз құқықтары мен міндеттерін білуі ғана емес, заң талаптарын құрметтеуі және туындаған мәселелерді құқықтық жолмен шешуге ұмтылуы.

Жас азамат өз құқығын білгенімен қатар, өз әрекеті үшін жауапкершілік бар екенін де түсінуі қажет.

Медиация осы тұрғыдан жастарға дау туындаған кезде бірден жанжалға бармай, мәселені келіссөз арқылы шешуге болатынын көрсетеді.

Күнделікті өмірде достар арасында, сыныпта, жұмыс орнында, көршілер арасында немесе басқа да ортада түрлі келіспеушіліктер туындауы мүмкін. Мұндай жағдайда эмоцияға берілмей, мәселенің мәнін түсінуге және екі тарапқа да тиімді шешім табуға ұмтылу маңызды.

Диалог мәдениетін қалыптастыру

Медиацияның тағы бір маңызды қыры – диалог мәдениетін қалыптастыру.

Диалог дегеніміз – тек өз ойын айту емес, қарсы тараптың пікірін де тыңдай білу. Өзгенің пікірін қабылдау міндетті емес, бірақ оны құрметпен тыңдау – мәдениетті қарым-қатынастың белгісі.

Қоғамда диалог мәдениеті қалыптасқан кезде кез келген келіспеушілікті бейбіт жолмен шешу мүмкіндігі артады.

Сондықтан жастарға мәселені күшпен немесе қысыммен емес, пікір алмасу арқылы шешудің артықшылықтарын түсіндіру маңызды.

Кездесу барысында осы мәселелерге тоқталып, жастардың күнделікті өмірінде кездесуі мүмкін жағдайлар арқылы медиацияның практикалық маңызы түсіндірілді.

Қоғамдық келісім және өзара жауапкершілік

Қоғамдық келісім – тек мемлекеттік органдардың немесе қоғамдық ұйымдардың жұмысы арқылы қалыптасатын құбылыс емес. Ол әр азаматтың күнделікті әрекетінен басталады.

Бір-біріне құрметпен қарау, өзгенің пікірін тыңдау, қоғамдық тәртіпті сақтау, дау туындаған жағдайда сабыр сақтау және мәселені бейбіт жолмен шешуге ұмтылу – қоғамдық келісімнің қарапайым көріністері.

Осы қағидаттар жастардың бойында қалыптасқан кезде қоғамдағы өзара сенім де артады.

Медиация осы құндылықтарды тәжірибе жүзінде жүзеге асыруға мүмкіндік беретін тиімді тетіктердің бірі.

Жанжалдың алдын алу – маңызды міндет

Кез келген жанжалдың алдын алу оны шешуден әлдеқайда тиімді.

Сондықтан жастар арасында келіспеушіліктерді дер кезінде анықтау, эмоцияға берілмеу және мәселені ушықтырмай шешу мәдениетін қалыптастыру қажет.

Мектепте немесе жастар ортасында туындайтын шағын түсініспеушіліктер уақытында шешілмесе, үлкен жанжалға айналуы мүмкін. Ал өзара сөйлесу, түсінісу және келісімге келу арқылы мұндай жағдайлардың алдын алуға болады.

Медиацияның профилактикалық маңызы да осында.

Этнос жастарының белсенділігі

Кездесудің этнос жастарына арналуы да маңызды мәнге ие. Жастар арасындағы достық пен өзара түсіністік қоғамдағы ұлтаралық татулықтың берік негізін қалыптастырады.

Әртүрлі этнос өкілдерінің жастары бір ортада білім алып, бірге еңбек етіп, қоғамдық іс-шараларға қатысып, өзара достық қарым-қатынас орнатқан кезде қоғамдағы сенім де нығая түседі.

Жастар бір-бірінің мәдениеті мен дәстүрін таныған сайын өзара құрмет қалыптасады. Ал құрмет – ұлтаралық татулықтың маңызды негізі.

Ақпараттық кеңістіктегі дау-дамайлардың алдын алу

Қазіргі уақытта әлеуметтік желілер қоғамдағы қарым-қатынастарға үлкен ықпал етеді. Кез келген пікір немесе ақпарат қысқа уақытта көптеген адамға таралуы мүмкін.

Сондықтан әлеуметтік желідегі қарым-қатынаста да медиация мәдениетінің элементтері қажет.

Арандатушы пікірге бірден жауап бермеу, өзге адамның көзқарасын құрметтеу, тексерілмеген ақпаратты таратпау және дау туғызатын тақырыптарға жауапкершілікпен қарау – қазіргі жастар үшін маңызды дағдылар.

Әсіресе ұлтаралық және діни тақырыптарда әр сөзге жауапкершілікпен қарау қажет. Себебі орынсыз пікір немесе жалған ақпарат адамдар арасында түсініспеушілік туғызуы мүмкін.

Ашық пікір алмасу

Шара барысында жастар өздерін толғандырған сұрақтарын қойып, медиацияның өмірдегі практикалық қолданылуы жөнінде пайдалы мәліметтер алды.

Ашық пікір алмасу жастардың өз ойларын еркін жеткізуіне ғана емес, өзгенің пікірін тыңдап, мәселенің әртүрлі қырын түсінуге мүмкіндік береді.

Осындай форматтағы кездесулер жастар үшін теориялық ақпараттан гөрі тиімдірек болуы мүмкін. Себебі олар нақты сұрақтарын қойып, өз өмірлерінде кездесуі мүмкін жағдайларға байланысты кеңес алады.

Сауран ауданындағы қоғамдық келісімнің маңызы

Сауран ауданында түрлі бағыттағы қоғамдық келісім жұмыстарын жүргізудің өзіндік маңызы бар. Аудандағы тұрақтылық пен татулықты сақтау үшін азаматтардың өзара сыйластығы мен қоғамдық жауапкершілігін арттыру қажет.

Бұл бағыттағы жұмыстардың ішінде жастармен жүргізілетін кездесулердің орны ерекше.

Жастарға ұлтаралық татулықтың, құқықтық мәдениеттің және диалогтың маңызын түсіндіру арқылы болашақта жанжалдардың алдын алуға және қоғамдағы өзара сенімді нығайтуға мүмкіндік бар.

Медиация туралы түсіндіру жұмыстары да осы мақсатқа қызмет етеді.

Медиация мәдениеті – бейбіт қоғам мәдениеті

Медиацияны тек дау туындаған кезде қолданылатын әдіс ретінде қарастыру жеткіліксіз. Оның негізгі құндылықтары – сабырлылық, өзара құрмет, тыңдай білу, түсіністік және келісімге ұмтылу – күнделікті өмірде де қажет.

Егер жастар осы қағидаттарды ерте жастан меңгерсе, олар кез келген ортада өзара сыйластықты сақтауға бейім болады.

Бұл өз кезегінде мектептегі, отбасындағы, еңбек ұжымындағы және жалпы қоғамдағы қарым-қатынас мәдениетінің жақсаруына ықпал етеді.

Қорытынды

5 тамыз – Медиация күніне орай Сауран аудандық Медиация кеңесінің төрайымы Гүлнара Өстемірқызының қатысуымен өткен танымдық кездесу жастар үшін маңызды ақпараттық әрі тәрбиелік мәнге ие болды.

Кездесу барысында медиацияның қоғамдағы орны, дау-дамайларды бейбіт жолмен шешудің тиімділігі, құқықтық сауаттылық, өзара сыйластық және ұлтаралық келісім мәселелері кеңінен талқыланды.

Мұндай кездесулер жастардың бойында жанжалдарды бейбіт жолмен шешу, өзгенің пікірін құрметтеу және ортақ келісімге келу мәдениетін қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Сауран ауданында медиация мәдениетін насихаттау – ұлтаралық татулықты нығайтып қана қоймай, қоғамдық келісім мен тұрақтылықты сақтауға бағытталған маңызды жұмыстардың бірі.

Қоғамдағы бейбітшілік әр азаматтың өзара құрметінен басталады. Ал өзара құрмет, ашық диалог және келісім мәдениеті орныққан жерде татулық пен тұрақтылықтың берік негізі қалыптасады.