Сауран ауданында жалпыұлттық бірліктің қазақстандық моделі – қоғамдық келісімнің негізі
Сауран ауданында өскелең ұрпақтың құқықтық сауаттылығын арттыру, азаматтық жауапкершілігін қалыптастыру, елжандылық қасиеттерін нығайту және қоғамдық келісім құндылықтарын кеңінен насихаттау бағытында түсіндіру жұмыстары жүргізілуде. Бұл бағыттағы кездесулердің негізгі мақсаты – жастарға еліміздегі бейбітшілік пен тұрақтылықтың маңызын түсіндіру, әр азаматтың қоғам алдындағы жауапкершілігін арттыру және жалпыұлттық бірліктің қазақстандық моделінің ерекшеліктерін жеткізу.
Осы бағытта «Қоғамдық келісім» КММ Сауран аудандық филиалының ұйымдастыруымен «Төле би» жалпы білім беретін мектебінде мазмұнды кездесу өткізіліп, онда жалпыұлттық бірлік, қоғамдық келісім, Конституцияның рөлі және азаматтық жауапкершілік мәселелері кеңінен сөз болды.
Іс-шараға «Қоғамдық келісім» КММ Сауран аудандық филиалының маманы Әди Мадияр және аудандық өзбек этномәдени бірлестігінің мүшесі Ғанишер Нематов қатысып, оқушылармен ашық пікір алмасты.
Кездесудің басты мақсаты – жастарға Қазақстандағы жалпыұлттық бірліктің қалыптасу ерекшеліктерін түсіндіру, түрлі этнос өкілдері арасындағы өзара құрмет пен татулықтың маңызын көрсету және елдегі қоғамдық тұрақтылықтың құндылығын ұғындыру болды.
Қазақстандық бірлік моделінің ерекшелігі
Қазақстанның қоғамдық дамуындағы маңызды ерекшеліктердің бірі – түрлі этнос өкілдерінің ортақ Отан аясында бейбіт әрі өзара түсіністік жағдайында өмір сүруі.
Жалпыұлттық бірлік дегеніміз – қоғамдағы барлық азаматтардың бірдей болуы емес. Керісінше, әр адамның мәдениеті мен дәстүрін құрметтей отырып, баршаға ортақ құндылықтар төңірегінде бірігу.
Қазақстандық модельдің негізгі мәні де осында. Ел азаматтарын ортақ тарихи тағдыр, ортақ азаматтық жауапкершілік, заңға құрмет, бейбітшілік, тұрақтылық және Қазақстанның болашағына деген ортақ мүдде біріктіреді.
Бұл қағидаттар қоғамның әр мүшесіне өз мәдениеті мен дәстүрін сақтай отырып, елдің ортақ дамуына үлес қосуға мүмкіндік береді.
Кездесу барысында оқушыларға осы мәселелер түсіндіріліп, қоғамдық келісімнің күнделікті өмірдегі маңызы туралы ойлар ортаға салынды.
Конституция – жалпыұлттық бірліктің құқықтық негізі
Іс-шара барысында Қазақстан Республикасының Конституциясының қоғамдағы орнына ерекше назар аударылды.
Конституция – мемлекеттің негізгі заңы ғана емес, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғаудың, қоғамдық тұрақтылық пен келісімді қамтамасыз етудің маңызды құқықтық негізі.
Конституцияда азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына, заң алдындағы теңдікке және азаматтардың міндеттеріне қатысты негізгі қағидаттар бекітілген.
Сондықтан Конституцияны білу – әр азаматтың құқықтық мәдениетінің маңызды бөлігі.
Оқушыларға өз құқықтарын білу мен міндеттерін орындау бір-бірімен тығыз байланысты екені түсіндірілді. Азамат өзінің құқығын талап ете отырып, қоғам алдындағы міндетін де ұмытпауы керек.
Қоғамдық келісім – тұрақтылықтың тірегі
Қоғамдық келісім – елдегі тұрақтылықтың маңызды негіздерінің бірі.
Адамдар арасында өзара сенім мен құрмет болған жағдайда қоғамда бейбіт өмір сүруге қажетті орта қалыптасады. Әр азамат өзін қоғамның толыққанды мүшесі ретінде сезініп, елдің дамуына үлес қосуға мүмкіндік алады.
Қоғамдық келісім бір күнде қалыптаспайды. Ол отбасы тәрбиесінен, мектептегі қарым-қатынастан, еңбек ұжымындағы мәдениеттен және азаматтардың күнделікті іс-әрекетінен құралады.
Сондықтан жастарға қоғамдық келісімнің мәнін түсіндіру – болашақ қоғамның тұрақтылығына жасалған маңызды қадам.
Этностар арасындағы өзара құрмет
Қазақстандағы жалпыұлттық бірліктің маңызды құрамдас бөлігі – этносаралық татулық.
Әр этностың өзіндік мәдениеті, салт-дәстүрі, тілі мен тарихи ерекшелігі бар. Осы ерекшеліктерді құрметтеу – қоғамдағы өзара түсіністікті нығайтудың маңызды шарты.
Аудандық өзбек этномәдени бірлестігінің мүшесі Ғанишер Нематовтың кездесуге қатысуы да осы бағыттағы жұмыстардың маңызын көрсетті.
Этномәдени бірлестіктер ұлттық мәдениетті дәріптеумен қатар, қоғамдағы достық пен өзара түсіністікті нығайтуға ықпал етеді.
Түрлі мәдениеттердің қатар өмір сүруі қоғамның рухани байлығын арттырады. Ал бір-бірінің мәдениетін таныған және құрметтеген адамдар арасында өзара сенім де жоғары болады.
Жастар – бірліктің болашақ негізі
Кездесуде жастардың қоғамдық келісімдегі рөліне ерекше көңіл бөлінді.
Бүгінгі оқушылар – ертеңгі қоғамның белсенді азаматтары. Олар болашақта түрлі салаларда еңбек етіп, қоғамдық өмірге араласып, елдің дамуына өз үлесін қосады.
Сондықтан олардың бойында ерте жастан бастап елжандылық, жауапкершілік, толеранттылық және өзара құрмет қасиеттерін қалыптастыру маңызды.
Жастарға бірлік ұғымын тек сөз жүзінде түсіндіріп қана қоймай, оны күнделікті өмірдегі нақты әрекеттер арқылы көрсету қажет. Сыныптастарымен сыйластықта болу, өзге адамның пікірін тыңдау, жанжал жағдайында сабыр сақтап, мәселені бейбіт жолмен шешуге ұмтылу – қоғамдық келісім мәдениетінің қарапайым көріністері.
Құқықтық сауаттылық және азаматтық жауапкершілік
Кездесудің тағы бір маңызды бағыты – жастардың құқықтық сауаттылығын арттыру.
Құқықтық сауатты азамат өз құқықтары мен міндеттерін жақсы біледі және заң талаптарын сақтаудың маңызын түсінеді.
Оқушыларға қоғамдық тәртіпті сақтау, өзге адамдардың құқықтары мен бостандықтарын құрметтеу, заң бұзушылыққа жол бермеу жөнінде түсіндіру жұмыстары жүргізілді.
Құқықтық мәдениетті қалыптастыру құқықбұзушылықтың алдын алуда да маңызды рөл атқарады. Жасөспірім өз әрекетінің құқықтық салдарын түсінген жағдайда жауапсыз қадамдарға барудан сақтанады.
Бұл ретте отбасы мен мектептің өзара байланысы да маңызды. Жастарға құқықтық тәрбие беру тек бір кездесумен шектелмей, тұрақты түрде жүргізілуі қажет.
Диалог мәдениеті
Жалпыұлттық бірлікті нығайтуда диалог мәдениетінің орны ерекше.
Қоғамда әртүрлі пікірдің болуы – табиғи құбылыс. Маңыздысы – пікір айырмашылығын жанжалға айналдырмай, өзара құрмет пен түсіністік арқылы шешу.
Кездесу барысында оқушылардың сұрақтарына жауап беріліп, ашық пікір алмасу ұйымдастырылды. Мұндай формат жастардың өз ойын еркін жеткізуіне, басқа адамның пікірін тыңдауына және түрлі мәселелерге сыни әрі саналы көзқараспен қарауына мүмкіндік береді.
Диалог мәдениеті қалыптасқан ортада адамдар бір-бірін жақсы түсінеді. Ал өзара түсіністік қоғамдық келісімнің нығаюына ықпал етеді.
Ақпараттық кеңістіктегі жауапкершілік
Қазіргі уақытта жастардың өмірінде интернет пен әлеуметтік желілердің орны ерекше. Ақпаратты жылдам қабылдау және тарату мүмкіндігі артқан сайын ақпараттық жауапкершіліктің де маңызы күшейіп келеді.
Жастарға кез келген ақпаратты таратар алдында оның шынайылығын тексеру, арандатушы материалдарға ермеу және қоғамдағы татулыққа кері әсер ететін мазмұнды таратпау қажеттігін түсіндіру маңызды.
Әсіресе ұлтаралық немесе діни тақырыптарға қатысты ақпаратқа жауапкершілікпен қарау қажет. Бір ғана тексерілмеген мәлімет немесе орынсыз пікір қоғамдағы өзара түсіністікке кері әсер етуі мүмкін.
Сондықтан ақпараттық сауаттылық та қазіргі азаматтық мәдениеттің маңызды бөлігі болып табылады.
Отбасы мен мектептің рөлі
Жалпыұлттық бірлік құндылықтарын қалыптастыруда отбасы мен мектептің рөлі ерекше.
Баланың адамдарға деген көзқарасы ең алдымен отбасында қалыптасады. Үлкенді сыйлау, өзгенің пікірін тыңдау, достықты бағалау, жанжалдан аулақ болу сияқты қасиеттер бала тәрбиесінде маңызды орын алады.
Ал мектеп бұл тәрбиені біліммен ұштастырып, оқушының қоғамдық ортада өзін дұрыс ұстауына ықпал етеді.
Сондықтан ата-ана, мұғалім және қоғамдық ұйымдар арасындағы өзара байланыс жастар тәрбиесінің нәтижелілігін арттыра түседі.
Сауран ауданындағы жұмыстардың маңызы
Сауран ауданында жалпыұлттық бірлік пен қоғамдық келісімді нығайту бағытындағы түсіндіру жұмыстарының жүргізілуі – жастардың азаматтық көзқарасын қалыптастыруда маңызды рөл атқарады.
Мектептердегі кездесулер арқылы оқушылар елдегі бейбітшілік пен тұрақтылықтың маңызын түсініп, Конституцияның қоғам өміріндегі орны туралы білімдерін толықтырады.
Сонымен қатар мұндай іс-шаралар жастарды қоғамдық өмірге белсенді араласуға, өз пікірін ашық білдіруге және елдің болашағына жауапкершілікпен қарауға тәрбиелейді.
Жалпыұлттық бірлік – тек мемлекеттік саясаттың бағыты ғана емес, әр азаматтың күнделікті өмірдегі ұстанымы болуы тиіс.
Қорытынды
«Төле би» жалпы білім беретін мектебінде өткен кездесу жалпыұлттық бірліктің қазақстандық моделін түсіндіру, жастардың құқықтық сауаттылығын арттыру және қоғамдық келісім құндылықтарын дәріптеу бағытындағы маңызды шара болды.
Кездесуге қатысқан Әди Мадияр мен Ғанишер Нематов оқушылармен пікір алмасып, Конституцияның, қоғамдық келісімнің және азаматтық жауапкершіліктің маңызына тоқталды.
Қазақстандағы жалпыұлттық бірліктің қазақстандық моделі – қоғамдағы әртүрлілікті құрметтей отырып, барша азаматтарды ортақ құндылықтар мен ортақ мақсаттар төңірегінде біріктіруге негізделеді. Бұл модельдің беріктігі әр азаматтың бейбітшілікке, тұрақтылыққа, заңға және өзге адамдарға деген құрметінен көрінеді.
Сондықтан жалпыұлттық бірлікті нығайту жұмысы ең алдымен жас ұрпақтың санасынан басталуы қажет. Жастар елдегі татулықтың қадірін түсініп, өз құқықтары мен міндеттерін біліп, қоғамдық жауапкершілікті сезінген кезде ғана бұл құндылықтар берік орнығады.
Бірлік – ортақ мақсаттан, келісім – өзара құрметтен, тұрақтылық – жауапкершіліктен басталады. Ал осы құндылықтарды дәріптеу – Сауран ауданындағы қоғамдық келісімді нығайтуға бағытталған маңызды жұмыстардың бірі.
